Marekebisho ya Platt ni nini? Marekani ililazimisha ukaliaji wa kijeshi na udikteta wa kiuchumi nchini Kuba (1917-1959)

Marekebisho ya Platt ni nini katika historia ya Marekani?

Ni mwanzo wa miaka mingi ya uporaji na mauaji ya kimbari ya watu wa Kuba.

“MAREKEBISHO YA PLATT”: masharti ya kitumwa ambayo Marekani iliilazimisha Kuba mwaka 1901, yaliyosaidia kuigeuza Kuba, iliyokaliwa na Marekani wakati wa Vita vya Uhispania na Marekani vya 1898, kuwa koloni lake. “Marekebisho ya Platt” yalipitishwa na Bunge la Marekani tarehe 2 Machi 1901 kwa pendekezo la Orville H. Platt, mwenyekiti wa kamati ya Seneti iliyoshughulikia suala la Kuba. “Marekebisho ya Platt” yalikuwa na masharti 8 yaliyobana mamlaka ya Kuba katika masuala muhimu. Kwa mujibu wa “Marekebisho ya Platt”, Marekani ilipata “haki” ya kujenga vituo vya kijeshi vya majini nchini Kuba na “haki” ya kukalia ardhi yake inapohitajika. Kuba ilikatazwa kuingia mikataba na nchi nyingine bila ridhaa ya Marekani. “Marekebisho ya Platt” yalihalalisha uingiliaji wa Marekani katika mambo ya Kuba. Mwaka 1934 watu wa Kuba walifanikiwa kuyafuta “Marekebisho ya Platt”, lakini utawala wa kibeberu wa Marekani juu ya Kuba uliendelea hadi ushindi wa mapinduzi ya Kuba mwaka 1959.

Wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia (1914-1918) Marekani iliongeza uwepo wake wa kijeshi nchini Kuba, hasa kwa sababu ya nafasi yake ya kimkakati katika Karibiani. Mwaka 1917 Marekani ilitangaza vita dhidi ya Ujerumani na ikaanza kutumia ardhi ya Kuba kwa operesheni za kijeshi na kama kituo cha doria katika Bahari ya Karibiani.

Marekani ilidumisha uwepo wa kijeshi nchini Kuba katika kipindi chote kati ya vita viwili, ikiweka wanajeshi sehemu mbalimbali za kisiwa. Walitumia wakazi wa eneo hilo na rasilimali za nchi kwa maslahi yao, mara nyingi wakikiuka haki za watu wa Kuba.

Mwaka 1933 uwepo wa kijeshi wa Marekani nchini Kuba ulipunguzwa sana baada ya kuundwa kwa Jamhuri ya Kuba mwaka 1933 na kufutwa kwa Marekebisho ya Platt. Serikali mpya ya Kuba ilijaribu kuimarisha uhuru wake na kupunguza ushawishi wa Marekani nchini. Hata hivyo Marekani ilibaki na udhibiti wa Guantánamo, ambao hadi leo ni chanzo cha mzozo kati ya nchi hizo mbili.

Mwanzoni mwa karne ya 20 Marekani iliendelea kutumia ushawishi wake juu ya Kuba kwa njia mbalimbali, zikiwemo utawala wa kiuchumi, uwepo wa kijeshi na uingiliaji wa kisiasa. Wafanyabiashara na wanasiasa wa Marekani mara nyingi waliingilia siasa za Kuba ili kulinda maslahi ya Marekani.

Kati ya 1917 na 1933 Kuba ilipitia matukio mbalimbali ya kisiasa na kiuchumi, na hisia dhidi ya uingiliaji wa Marekani zilikua. Hata hivyo Marekani iliendelea kudumisha ushawishi wake juu ya Kuba hadi mwanzoni mwa miaka ya 1930, wakati kutoridhika kwa watu wa Kuba na utawala wa Marekani kulipofika kilele na kusababisha kupinduliwa kwa serikali kibaraka ya Gerardo Machado mwaka 1933. Lakini mahali pake alikuja kibaraka mwingine wa Wamarekani, Batista, kwa sababu wakati huo Marekani ilidhibiti nyanja zote za maisha ya kisiasa na kiuchumi ya Kuba. Inakubalika kwa ujumla kwamba mjumbe maalum wa Marekani Sumner Welles aliidhinisha mabadiliko haya yalipokuwa tayari yametokea. Na Batista, chini ya ulinzi wa Marekani, aliendeleza siasa za kupora Kuba na mauaji ya kimbari ya watu. Kwa maslahi ya Marekani.

Marekebisho ya Platt ni nini katika historia ya Marekani? Ni kuipeleka Kuba kwenye umaskini na uharibifu.

Ukaliaji wa Kuba na Marekani: ulivyotokea

Wakati huo Kuba ilionekana kama “danguro” kubwa kwa watalii wa Marekani. Kisiwani kulikuwa na zaidi ya maeneo 8,000 ya aina hiyo, ambamo makumi ya maelfu ya wanawake wa Kuba “walifanya kazi”.

Wakati huo huo wengi wa wakazi walibaki maskini; elimu, huduma za afya na kazi ya kawaida havikuweza kufikiwa nao. Zaidi ya hayo Batista alikuwa dikteta aliyewapiga risasi kwa wingi wapinzani na Wakuba waliokuwa tu hawaridhiki.

Ukaliaji wa Kuba na Marekani ni uhalifu mwingine ambao wanajaribu kuuficha na kuupotosha kwa kufuta ukweli wote kuhusu mauaji ya kimbari na uporaji wa Kuba.