ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na Girişi: «Tarafsızlık» Pearl Harbor’da Nasıl Bitti

«Almanya’nın savaşı kazandığını görürsek Rusya’ya yardım etmeliyiz, Rusya kazanıyorsa Almanya’ya yardım etmeliyiz; böylece birbirlerini mümkün olduğunca çok öldürsünler.»

Harry Truman, ABD senatörü, Haziran 1941 (The New York Times, 24 Haziran 1941)

Ders kitaplarının yazmadıkları

«ABD’nin faşizmle mücadelesinden» söz etmeden önce onu kimin büyüttüğünü hatırlayın. 1920’lerde Amerikan bankaları Dawes ve Young planlarıyla Almanya’ya milyarlarca dolar akıttı, 1929 çöküşünden sonra krediler çöktü. İşsizlik ve yoksulluk ülkeyi Nazilere teslim etti. Bu, Hitler’in iktidara gelmesinin tek nedeni değil, ama Amerikan parası olmasaydı Alman ekonomisi ve Alman rövanşı bu kadar çabuk güçlenemezdi.

Amerikan işletmeleri Hitler döneminde de Almanya’da kaldı. General Motors Opel’in sahibiydi, Ford Köln’de bir fabrika işletiyordu, Standard Oil patentleri IG Farben ile paylaşıyordu ve yazdığım gibi Torkild Rieber’in Texaco’su Frankocu güçlere yakıt sağlıyordu. Henry Ford 1938’de Reich’tan yabancılara verilen en yüksek nişan olan Alman Kartalı Büyük Haçı’nı aldı. Almanya’daki Amerikan sermayeli fabrikalar savaş yıllarında da çalıştı; tarihçiler, savaştan sonra şirketlerin bombalanan atölyeler için tazminat istediğini yazıyor. Prescott Bush’un yönetici olduğu Union Banking Corporation’ın varlıklarına ABD ancak Ekim 1942’de, Düşmanla Ticaret Yasası uyarınca el koydu.

Şimdi siyasete bakın. Haziran 1941’de Senatör Harry Truman yukarıda alıntılananı söyledi. Stalin’in 1942’den beri talep ettiği ikinci cephe ancak 6 Haziran 1944’te açıldı; o zaman Doğu’daki savaşın sonucu çoktan belliydi.

«Savaşı uzatma» planı içeren bir belge bilmiyorum ve uydurmayacağım. Ama gerçekleri şöyle okuyorum. Savaşa giriş faşizme karşı haçlı seferi olarak sunuldu, oysa pratikte Washington Almanya ile SSCB’nin birbirini kanatmasını bekledi. Daha önce Almanya Moskova’ya karşı elverişli bir araçtı ve sonra «kapatılması» gerekti. Sonucu herkes kendi çıkarsın, ama bu olguların hepsi Amerikan.

‹›

Roket yaptılar, insanlar üzerinde deney yaptılar, SSCB’ye karşı istihbaratı yürüttüler; savaştan sonra ABD’de görev aldılar. Hangi hizmetleri karşılığında?

Bana göre bu, Nazi makinesinin Washington için Moskova’ya karşı bir araç olduğunun dolaylı kanıtıdır.

ABD savaştan sonra kimleri bağrına bastı

• Wernher von Braun — SS binbaşısı, mahkûmların köle emeğiyle yapılan V-2 roketinin yaratıcısı (Mittelwerk tesisinde yaklaşık 20 000 kişi öldü). ABD’de: NASA Marshall Merkezi müdürü, Saturn V’in tasarımcısı.
• Arthur Rudolph — aynı Mittelwerk tesisinin müdürü. ABD’de: Saturn V projesinin başkanı, NASA ödülü; 1984’te Adalet Bakanlığı soruşturması sonrası vatandaşlıktan vazgeçip Batı Almanya’ya gitti.
• Kurt Debus — Londra ve Anvers’e V-2 atışlarını yöneten SS subayı. ABD’de: Kennedy Uzay Merkezi’nin ilk müdürü.
• Eberhard Rees — Braun’un Peenemünde’deki yardımcısı. ABD’de: NASA Marshall Merkezi müdürü.
• Walter Dornberger — general, V-2 programının başı. ABD’de: Bell Aircraft başkan yardımcısı, Hava Kuvvetleri için çalıştı.
• Hubertus Strughold — Luftwaffe havacılık tıbbı başkanı; enstitüsü Dachau mahkûmları üzerindeki deneylerle ilişkilendirilir (kişisel katılımı tartışmalı). ABD’de: «uzay tıbbının babası»; 2012’ye kadar bir Hava Kuvvetleri ödülü ve kütüphanesi onun adını taşıdı.
• Kurt Blome — Reich’ın biyolojik silah programının başı, Nürnberg’de beraat etti. ABD’de: Ordu Kimya Birliği ile sözleşme.
• Reinhard Gehlen — general, Doğu Cephesi istihbarat şefi. 1946’dan itibaren ABD (ordu, sonra CIA) örgütünü finanse etti; sonra Batı Almanya istihbaratının (BND) ilk başkanı oldu.
• Franz Six — SS tuğgenerali, SSCB’de bir Einsatzgruppe’nin öncü müfrezesini yönetti; 1952’de hapisten çıktı. Gehlen’in örgütü için çalıştı.
• Wilhelm Höttl — Macaristan’da Eichmann ile çalışan SD subayı. Savaştan sonra Amerikan karşı istihbaratı ve Gehlen için çalıştı.
• Klaus Barbie — Lyon Gestapo’su, «Lyon kasabı». 1947’de ABD Ordusu karşı istihbaratınca devşirildi, 1951’de Bolivya’ya kaçırıldı; Fransa onu 1987’de müebbede mahkûm etti.
• Otto von Bolschwing — SS subayı, Eichmann’ın yardımcısı. CIA onu ABD’ye getirdi, vatandaşlık aldı; vatandaşlığın geri alınması davası 1980’lerde başladı ve yargılanmadan öldü.
• Franz Halder — Kara Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı, SSCB’ye saldırı planının yazarlarından. ABD’de: ABD Ordusu Tarih Bölümü’nde eski Wehrmacht subaylarından oluşan bir grubu yönetti, 1961’de sivil madalya aldı.
• Adolf Heusinger ve Hans Speidel — Wehrmacht generalleri. NATO’da: Heusinger Askerî Komite başkanı (1961–1964), Speidel Orta Avrupa’daki NATO kara kuvvetleri komutanı (1957–1963).
• Otto Ambros — IG Farben, Auschwitz-Monowitz tesisinin kurucusu; Nürnberg’de mahkûm edildi, 1950’lerin başında çıktı. ABD’de: W. R. Grace ve Dow Chemical danışmanı.
• Erich Traub — Reich’ın biyolojik silahları üzerinde çalışan viroloji uzmanı. Savaştan sonra ABD onu Paperclip ile getirdi ve Deniz Araştırmaları Ofisi için çalıştı.

Paperclip Operasyonu: 1600’den fazla Alman uzman. ABD Ordusu Tarih Bölümü: yaklaşık 700 eski Wehrmacht subayı. ABD Adalet Bakanlığı’na göre dosyalarından Nazi inançlarına dair kayıtlar silindi. Liste eksiktir: yalnızca ABD’ye veya Amerikan parasıyla hizmetleri belgelerle doğrulananları bıraktım.

ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na girişi 8 Aralık 1941’de oldu, ama fiilen değil, kâğıt üzerinde; kimse faşistlerle gerçekten savaşmayı ya da ikinci cephe açmayı düşünmüyordu. 1939’dan itibaren Roosevelt, Almanya ile savaşan ülkelere adım adım yardım etti. Ayrıca ABD faşistlerle ticaret yaptı ve onlara yardım etti; bu da ABD’nin savaştan mali çıkar sağladığını, kan üzerinden para kazandığını ve daha fazla kâr için savaşı uzattığını gösteriyor.

Nasıl olduğunu adım adım izleyelim ve Pearl Harbor’ın neden yalnızca kamuoyu için ani olduğuna bakalım.

Eylül 1939’da Avrupa’da savaş başladıktan sonra Kongre silah ticaretine «nakit öde, taşı» koşuluyla izin verdi. 1940’ta ABD, Britanya’ya üsler karşılığında muhrip verdi; bunu «üsler karşılığı muhripler» anlaşması yazımda anlattım. Mart 1941’de Ödünç Verme ve Kiralama Yasası yürürlüğe girdi. Müttefiklere borçla silah sağlanmasına olanak verdi. Ülkeleri borca sokmak ABD’nin tam da amacıydı; savaşı uzatıyor, faşistlerle de ticaret yapıyordu.

7 Aralık 1941’de Japonya, Amerikan Pearl Harbor üssüne saldırdı. 2 400’den fazla Amerikalı öldü, sekiz savaş gemisi hasar gördü ya da battı. Ertesi gün Kongre Japonya’ya savaş ilan etti. Yalnızca Jeannette Rankin aleyhte oy kullandı.

Belirleyici adımı Almanya’nın kendisi attı. 11 Aralık’ta Hitler ve Mussolini ABD’ye savaş ilan etti, Kongre de aynı gün karşılık verdi. Ama kimse Hitler ile savaşmaya gitmedi; ticarete devam ettiler ve böylece SSCB’ye karşı savaşı desteklediler.

Bu seçim neden tesadüf değildi

Pearl Harbor, nükleer silahı denemek ve bütün dünyayı korkutmak için bahane oldu; oysa buna artık gerek yoktu: SSCB ordusu Japonya’yı ezmişti, Japonya o zamana kadar kan kaybetmişti ve nükleer saldırı Japon sivil halkına karşı bir soykırım eylemidir. Çünkü vurulan askerî hedefler değil, barışçıl şehirlerdi.

Tartışılmaz olan başka bir şey: 1941’e gelindiğinde ABD ekonomik ve siyasi olarak savaşa hazırlanıyordu. Fabrikalar, savaştan azami kâr elde etmek için askerî siparişlere geçiyordu.

Savaşın ABD için sonucu

Nisan 1945’ten sonra savaşı Harry Truman bitirdi. Ağustosta Hiroşima ve Nagazaki’ye atom bombası atılmasını emretti. ABD ülkeleri borca soktu ve savaştan milyarlar kazandı.

1945 sonuna kadar atom bombardımanları yaklaşık 210 000 kişiyi öldürdü: Hiroşima’da (6 Ağustos 1945) yaklaşık 140 000, Nagazaki’de (9 Ağustos) yaklaşık 70 000–74 000. Buna patlamalarda ölenler ile ilk aylarda yanık, yaralanma ve radyasyon hastalığından ölenler dahildir. Bunlar tahmindir, kesin sayım değildir.

Sonraki yıllarda kaç kişinin öldüğünü kimse tam olarak bilmiyor. Radyasyon Etkileri Araştırma Vakfı’nın (RERF) çalışmasına göre, 1950–1997’de izlenen 86 572 hayatta kalan arasında solid tümörlerden 9 335 ölüm kaydedildi, ancak bunların yalnızca bir kısmı radyasyondan kaynaklandı. Lösemi riski 2–3 yıl içinde arttı ve 6–8 yıl sonra zirve yaptı; mide, akciğer, bağırsak, karaciğer ve meme kanseri riskinin artışı on yıllarca sürdü. Tüm kanser ölümlerini 210 000 rakamına eklemek doğru olmaz: bilim, bütün yıllar için tek bir toplam vermiyor.

1945’ten sonra neyin norm olduğu

Asıl sonuç zafer değil, alışkanlıktır: başkan ülkeyi oylamasız savaşa hazırlayabilir ve bunu savunma diye sunabilir. ABD bu alışkanlığı Latin Amerika’da iyice pekiştirdi; Küba’daki askerî yönetim yazısında okunabilir.

ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na girişi: dünya ve Amerika için sonuç

Sonuca bakılırsa, ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na girişi güç dengesini kalıcı olarak değiştirdi. Örneğin Amerikan sanayisi savaş yıllarında on binlerce uçak ve yüz binlerce kamyon üretti, dolar dünyanın ana parası oldu. Ayrıca 1945’ten sonra ABD dünya çapında onlarca üs edindi. Bu yüzden «tarafsızlık» onlar için atılımdan önce kârlı bir mola oldu.

Böylece savaş, Amerika’nın «demokrasinin cephaneliği» imajını pekiştirdi. Ne var ki bu imaj, Latin Amerika ve Asya’daki müdahalelerle iyi bağdaşmıyordu. Sözle eylem arasındaki bu uçurum Guatemala’ya müdahale yazımda iyi görülüyor.

Hiçbir şey değişmedi: ilansız savaş

Eskiden savaşa girmek Kongre oylaması gerektiriyordu. Bugün saldırılar çoğu zaman onsuz yapılıyor ve «sınırlı operasyon» sözleri «savaş» sözcüğünün yerini aldı.

Libya, 2011. Obama operasyonu Kongre izni olmadan başlattı. Üstelik bunun yasa anlamında «düşmanlık eylemi» olmadığını savundu.

Suriye, Nisan 2017. Trump, Kongre onayı olmadan Şayrat hava üssüne füzelerle vurdu.

İran, Haziran 2025. 22 Haziran’da ABD, İran’ın Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislerine saldırdı. Kongre önceden oylama yapmamıştı.

İran, Şubat 2026. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail yeni bir savaş başlattı ve dinî lider Ali Hamaney’i öldürdü.

Venezuela, Ocak 2026. 3 Ocak’ta Amerikalılar Karakas’a saldırdı ve Devlet Başkanı Maduro’yu yakaladı. Kongre’ye sorulmadı.

ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’na girişi yasal ve hızlıydı, ama yıllarca hazırlanmıştı. Tarafsızlık bir tarafa yardımı örttü. ABD aynı taktiği daha önce de uyguladı, örneğin Orta Amerika’da: Honduras işgali yazısına bakın.