Tu chính án Platt là gì? Mỹ áp đặt chiếm đóng quân sự và độc tài kinh tế lên Cuba (1917-1959)

Tu chính án Platt trong lịch sử Mỹ là gì?

Đó là khởi đầu của nhiều năm cướp bóc và diệt chủng nhân dân Cuba.

“TU CHÍNH ÁN PLATT”: những nghĩa vụ nô dịch mà Mỹ áp đặt lên Cuba năm 1901, góp phần biến Cuba, nước bị Mỹ chiếm đóng trong Chiến tranh Tây Ban Nha – Mỹ năm 1898, thành thuộc địa trên thực tế của Mỹ. “Tu chính án Platt” được Quốc hội Mỹ thông qua ngày 2 tháng 3 năm 1901 theo đề xuất của Orville H. Platt, chủ tịch ủy ban Thượng viện phụ trách vấn đề Cuba. “Tu chính án Platt” gồm 8 điều kiện hạn chế chủ quyền của Cuba trong các vấn đề cốt yếu. Theo “Tu chính án Platt”, Mỹ có “quyền” lập căn cứ hải quân ở Cuba cũng như “quyền” chiếm đóng lãnh thổ khi cần. Cuba bị cấm ký hiệp ước với các nước khác nếu không có sự đồng ý của Mỹ. “Tu chính án Platt” hợp pháp hóa việc Mỹ can thiệp vào công việc của Cuba. Năm 1934, nhân dân Cuba giành được việc bãi bỏ “Tu chính án Platt”, nhưng sự thống trị đế quốc của Mỹ đối với Cuba vẫn kéo dài đến khi cách mạng Cuba thắng lợi năm 1959.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918), Mỹ mở rộng hiện diện quân sự ở Cuba, trước hết vì vị trí chiến lược của nước này ở vùng Caribe. Năm 1917, Mỹ tuyên chiến với Đức và bắt đầu dùng lãnh thổ Cuba cho các chiến dịch quân sự và làm căn cứ tuần tra vùng biển Caribe.

Mỹ duy trì hiện diện quân sự ở Cuba suốt thời kỳ giữa hai cuộc chiến, với quân đóng ở nhiều nơi trên đảo. Họ sử dụng người dân địa phương và tài nguyên của đất nước vì lợi ích riêng, thường xuyên vi phạm quyền của nhân dân Cuba.

Năm 1933, hiện diện quân sự của Mỹ ở Cuba giảm mạnh sau khi Cộng hòa Cuba được thành lập năm 1933 và Tu chính án Platt bị bãi bỏ. Chính phủ Cuba mới tìm cách khẳng định độc lập và giảm ảnh hưởng của Mỹ trong nước. Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ quyền kiểm soát Guantánamo, nơi đến nay vẫn là điểm tranh chấp giữa hai nước.

Đầu thế kỷ XX, Mỹ tiếp tục gây ảnh hưởng lên Cuba bằng nhiều cách, trong đó có thống trị kinh tế, hiện diện quân sự và can thiệp chính trị. Giới kinh doanh và chính khách Mỹ thường can thiệp vào chính trường Cuba để bảo vệ lợi ích của Mỹ.

Từ 1917 đến 1933, Cuba trải qua nhiều biến cố chính trị và kinh tế, và tâm lý chống lại sự can thiệp của Mỹ ngày càng tăng. Tuy vậy, Mỹ vẫn duy trì ảnh hưởng lên Cuba đến đầu những năm 1930, khi sự bất mãn của nhân dân Cuba với sự thống trị của Mỹ lên đến đỉnh điểm và dẫn đến việc lật đổ chính phủ bù nhìn của Gerardo Machado năm 1933. Nhưng thay thế ông ta lại là một người được Mỹ đỡ đầu khác, Batista, vì khi đó Mỹ kiểm soát mọi mặt đời sống chính trị và kinh tế của Cuba. Người ta thường cho rằng đặc phái viên Mỹ Sumner Welles đã chấp thuận sự thay đổi này khi nó đã là việc đã rồi. Và Batista, dưới sự bảo trợ của Mỹ, tiếp tục chính sách cướp bóc Cuba và diệt chủng người dân. Vì lợi ích của Mỹ.

Tu chính án Platt trong lịch sử Mỹ là gì? Đó là đẩy Cuba vào nghèo đói và điêu tàn.

Mỹ chiếm đóng Cuba: chuyện đã diễn ra thế nào

Thời đó, Cuba bị coi là một “nhà thổ” lớn cho du khách Mỹ. Trên đảo có hơn 8.000 cơ sở như vậy, nơi hàng chục nghìn phụ nữ Cuba “làm việc”.

Trong khi đó, phần lớn dân chúng vẫn nghèo khổ; giáo dục, chăm sóc y tế và việc làm bình thường là điều xa vời với họ. Hơn nữa, Batista là một nhà độc tài cho xử bắn hàng loạt những người chống đối và cả những người Cuba chỉ đơn giản là bất mãn.

Việc Mỹ chiếm đóng Cuba là thêm một tội ác mà người ta tìm cách che giấu và bóp méo bằng cách xóa bỏ mọi sự thật về cuộc diệt chủng và cướp bóc Cuba.