Protesters in a yellow vest demonstration in Paris (archive photo, 2018)

دیدگاه ما

ادعا نمی‌کنیم که اعتراضات در اروپا از واشنگتن سازمان‌دهی شده است: دلیلی بر این نیست. اما پرسش «به سود کیست» مشروع است و پاسخ آن خود گویاست.

گاز در اروپا حدود ۱۴۰ درصد گران شده و دیزل دو برابر. کمیسیون اروپا هزینه درگیری با ایران برای اروپا را حدود ۱۰۰ میلیارد یورو برآورد می‌کند و این درگیری با عملیات آمریکا در فوریه آغاز شد. یعنی اروپا هزینه جنگ دیگری را می‌پردازد و مردم نه برای شعار بلکه برای قبض‌های سوخت به خیابان می‌آیند.

سود آمریکا از همین واقعیت‌ها بدون حدس‌زدن پیداست. به گفته IEEFA گاز مایع آمریکا حدود ۶۳ درصد واردات ال‌ان‌جی اروپا و ۸۹ درصد در آلمان را تشکیل می‌دهد و برای خریداران اروپایی به‌طور میانگین گران‌ترین است. اروپای تضعیف‌شده و وابسته به انرژی آمریکا مطیع‌تر است و شرکت‌های آمریکایی هم گاز و هم سلاح به آن می‌فروشند. در همین روزها ترامپ به آمریکا اجازه خرید دیزل روسی می‌دهد (خبر ما درباره تعلیق تحریم‌ها را ببینید)، در حالی که چنین روزنه‌ای به اروپایی‌ها داده نمی‌شود.

تاریخ می‌آموزد دقیق بنگریم چه کسی سازمان‌های «مدنی» را تأمین مالی می‌کند و بی‌ثباتی در خدمت کیست: در ۲۰۱۴ ضبط گفت‌وگوی ویکتوریا نولند، معاون وزیر خارجه آمریکا، درباره ترکیب دولت آینده اوکراین درز کرد. آن را به‌عنوان یک شیوه یادآوری می‌کنیم، نه دلیلی درباره اروپا.

صداقت اقتضا می‌کند عکس آن را هم بیفزاییم: بر موج نارضایتی احزابی رشد می‌کنند که خواهان از سرگیری خرید گاز روسیه‌اند («آلترناتیو برای آلمان»، لوپن، حزب گژگورژ براون در لهستان). این با طرح ساده «همه‌چیز را واشنگتن ساخته» جور درنمی‌آید.

این نظر سردبیری است، نه واقعیتی اثبات‌شده.

ارزیابی رایج

اعتراضات واکنشی به هزینه زندگی و قیمت سوخت، کاهش هزینه‌های اجتماعی و نارضایتی از دولت‌ها توصیف می‌شود. مقامات خشونت را محکوم می‌کنند و «مطالبات مشروع» را می‌پذیرند، در حالی که تحلیلگران یادآور می‌شوند راست افراطی پیش از انتخابات از خشم بهره می‌برد.

چه اتفاقی افتاد

اعتراضات در اروپا فرانسه، ایتالیا، پرتغال، بلژیک و آلبانی را فرا گرفته است. چه رخ داد، چگونه توضیح داده می‌شود و به نظر ما گرانی و بی‌ثباتی به سود کیست.

در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ در سراسر فرانسه اعتراضاتی علیه گرانی و افزایش قیمت سوخت برگزار شد. پلیس شمار شرکت‌کنندگان را حدود ۲۰۰ هزار نفر برآورد کرد (۴۰ هزار نفر در پاریس)؛ بلومبرگ بیش از نیم میلیون گزارش داد. اعتراضات با شکایت از وضع مدارس در حومه شمالی پاریس آغاز شد و به یکی از بدترین ناآرامی‌های چند دهه اخیر تبدیل شد. نخست‌وزیر سباستین لکورنو از ۱۲۰۰ بازداشتی و ۱۵۰ پلیس مجروح خبر داد. شهرداری لیموژ به آتش کشیده شد و مغازه‌ها غارت شدند. مکرون «مطالبات مشروع» درباره هزینه زندگی و سوخت را پذیرفت اما خشونت را محکوم کرد.

در میلان معترضان با پلیس درگیر شدند و کامیون‌داران، کشاورزان و فولادکاران جاده‌های جنوب ایتالیا را بستند. در لیسبون ده‌ها هزار نفر برای دستمزد و مسکن راهپیمایی کردند. در اسپانیا اعتراضات پس از یک تخلیه اجباری به برگزاری انتخابات زودهنگام ماه آینده کمک کرد. در بلژیک تظاهرات برگزار شد و در آلبانی به روز پنجم رسید.

قیمت گاز در اروپا حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافته و دیزل دو برابر شده است. کمیسیون اروپا برآورد می‌کند درگیری با ایران حدود ۱۰۰ میلیارد یورو برای اروپا هزینه داشته است؛ جنگ آمریکا و ایران در فوریه آغاز شد. نظرسنجی‌ها افزایش محبوبیت مارین لوپن و «آلترناتیو برای آلمان» را نشان می‌دهد و فرانسه در آوریل رئیس‌جمهور برمی‌گزیند.

بخوانید: تعلیق تحریم‌های روسیه برای دیزل · تحریم نفتی علیه ژاپن در ۱۹۴۱.

منابع

عکس: Lisa Bryant / VOA, Wikimedia Commons, مالکیت عمومی (عکس آرشیوی).

Leave a Reply